Aby pozbyć się niechcianego lokatora zajmującego bezprawnie nasz lokal musimy przede wszystkim przeprowadzić postępowanie eksmisyjne, czyli wnieść powództwo do sądu o eksmisję, a następnie na podstawie wydanego wyroku poprzez komornika dokonać opróżnienia lokalu.

W celu odzyskania lokalu właściciel winien dokonać następujących czynności:
• po pierwsze: rozwiązać stosunek najmu i wezwać najemcę do opuszczenia lokalu
• po drugie: skierować pozew o eksmisję.

Następne czynności, które będzie trzeba przedsięwziąć, zależą od tego, czy sąd przyzna pozwanym prawo do lokalu socjalnego.
W przypadku wydania wyroku z lokalem socjalnym należy poczekać, aż gmina taki lokal dostarczy. Do tego czasu były najemca będzie mógł korzystać z naszego lokalu, opłacając nam co miesiąc tzw. odszkodowanie. Dopiero po dostarczeniu lokalu socjalnego były najemca winien opuścić lokal i wydać go właścicielowi. Jeśli jednak tego dobrowolnie nie uczyni, wówczas właściciel będzie musiał wykonać eksmisję za pomocą komornika. Przymusowego usunięcia niechcianego lokatora może dokonać tylko i wyłącznie komornik, do którego winniśmy skierować wniosek o wszczęcie egzekucji o opróżnienie lokalu.
Jeśli natomiast zapadł wyrok bez lokalu socjalnego, celowe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego o opróżnienie lokalu, dopiero jeśli lokator będzie miał zapewnione pomieszczenie tymczasowe.
Przed wszczęciem postępowania komorniczego właściciel lokalu winien wystąpić do sądu, który wydał wyrok eksmisji, o nadanie orzeczeniu klauzuli wykonalności
Organem właściwym do rozpoznania sprawy jest wydział cywilny sądu rejonowego, w okręgu którego znajduje się nieruchomość. Pozew musi być opłacony – opłatą sądową w wysokości 200 zł, w przeciwnym razie zostanie zwrócony. Ze względu na swój stan majątkowy wynajmujący może złożyć do sądu wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.

W pozwie należy wnieść o:
• nakazanie pozwanemu opróżnienia, opuszczenia i wydania lokalu oraz
• obciążenie pozwanego kosztami sądowymi według norm przepisanych.

Oprócz tego w pozwie trzeba opisać wszelkie okoliczności faktyczne związane z tym stosunkiem najmu. Ponadto do pozwu należy dołączyć kopię wypowiedzenia stosunku najmu czy oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia wraz z wezwaniem do opuszczenia lokalu oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej. Pozew wraz z załącznikami należy złożyć w tylu egzemplarzach, ilu jest pozwanych oraz dodatkowo jeden egzemplarz dla sądu.

Orzeczenie eksmisji bez prawa do lokalu socjalnego niestety nie oznacza, iż wraz z uprawomocnieniem się wyroku będziemy mogli z dnia na dzień usunąć niechcianego lokatora i zmienić zamki w drzwiach. Jeśli lokator nie zechce dobrowolnie wydać nam lokalu, droga do wykonania eksmisji jest długa.

Problem w tym, że postępowanie eksmisyjne po pierwsze jest długotrwałe i nie daje właścicielowi żadnych gwarancji, że mając wyrok sądu pozbędzie się lokatora gdyż obowiązuje zakaz eksmisji „na bruk”. Trzeba mu najpierw zapewnić tzw. pomieszczenie zastępcze. Pomieszczenie może wskazać sam lokator, gmina lub właściciel. Warunki, jakie musi spełniać pomieszczenie zastępcze nie są wygórowane. Wystarczy, że znajduje się w tej samej lub pobliskiej miejscowości, a na każdego eksmitowanego przypada, co najmniej pięć metrów kwadratowych powierzchni. Pomieszczenie powinno posiadać dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu, chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem, posiadać oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania oraz zapewniać możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania.

Z powyższych przyczyn 28 stycznia 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Akt ten wprowadza do systemu prawnego najem okazjonalny.
Najem okazjonalny w dużym stopniu różni się od tradycyjnej umowy najmu przewidzianej przez przepisy Kodeksu cywilnego. Przede wszystkim procedura zawarcia tej umowy jest bardziej złożona, jednak jej dochowanie zapewnia skuteczną ochronę interesów wynajmującego, poprzez umożliwienie eksmisji zalegającego z czynszem najemcy bez przeprowadzania postępowania sądowego.

Więcej na temat najmu okazjonalnego można przeczytać na stronie Legalist Sp. z o.o.